Het artikel ‘Ontslag terecht? Toets het aan de billijkheid!’
bevat een onderzoek naar een tweetal arresten inzake kennelijk onredelijk ontslag die de Hoge Raad eind 2009/begin 2010 heeft gewezen.

In die arresten Van de Grijp/Stam en Rutten/Breed heeft de Hoge Raad beslist

• dat het bij kennelijk onredelijk ontslag niet gaat om een billijke vergoeding maar om schadevergoeding,
  te begroten aan de hand van het streng regime van Afdeling 10 van titel 1 van Boek 6 BW

• dat bij het bepalen van de schadevergoeding niet van een formule gebruik mag worden gemaakt,
  daarmee een streep halend door de door de Gerechthoven ontwikkelde XYZ-formule c.q. de door Hof ‘s-Gravenhage gebezigde variant op de kantonrechtersformule.

De auteur toetst de uitkomst van de beide arresten aan het algemeen deel van het verbintenissen- en overeenkomstenrecht. Het resultaat is verrassend.

Voor het arbeidsrecht:
Van schadevergoeding is geen sprake.
Zowel bij kennelijk onredelijk ontslag (gevolgencriterium) als bij de ontbinding gewichtige redenen (wijziging van omstandigheden) gaat het om het nakomen van de overeenkomst rekening houdend met de aanvullende werking van de goede trouw.
Beide procedures dienen dan ook te worden samengevoegd. Mogelijke ijkpunten kunnen in een te actualiseren formule worden vastgelegd.

Voor het burgerlijk recht:
Redelijkheid en billijkheid missen normerende werking.
Bij de rechtsvinding vormen redelijkheid en billijkheid slechts een tool bij het beantwoorden van de te stellen vragen. Centraal (= koers en richtinggevend) bij de rechtsvinding staat de open norm waaronder de in casu vigerende rechtsverhouding zich aftekent.
Een en ander voert tot een herwaardering van het begrip ten uitvoer brengen te goeder trouw, een aanscherping van het begrip titel, het definiëren van het begrip optimale rechtsvinding, en het relativeren van de contractsvrijheid.

De bijdrage dateert van eind 2010. De Hoge Raad handhaaft de beide arresten met gestrengheid. Het artikel is dan ook nog steeds actueel.

Lees

• voor de vraagstelling de ‘Uitnodiging’
• voor de introductie en de kern ‘Met Recht Anders’
• voor de uitkomsten voor zowel het arbeidsrecht als het burgerlijk recht de ‘Samenvatting’
• vervolgens ‘Het artikel’.
• afrondend ‘Het wettelijk stelsel’.

Indien u minder geïnteresseerd bent in de arbeidsrechtelijk uitwerking, kunt u na de ‘Samenvatting’ ook meteen doorpakken naar de later geschreven artikelen over ‘het wettelijk stelsel’.

Onder het kopje ‘Varia’
wordt via diverse bijdragen aan de orde gesteld een andere gebrek in de rechtsvinding dat vooral de huwelijksovereenkomst regardeert.